Stablecoin nedir? USDT, USDC ve riskleri

Stablecoin, fiyatı genellikle 1 ABD dolarında tutulmaya çalışılan bir kripto paradır. Borsada “nakit” gibi durur: Bitcoin sattığınızda gelen USDT veya USDC, fiyatı her dakika zıplayan bir coin değildir. Yine de bankadaki dolar hesabı da değildir.

Ne işe yarar?

Alım-satımda köprüdür. Birçok vadeli işlem ve merkezi borsa çifti USDT ile fiyatlanır. Transferde de kullanılır: banka havalesi beklemeden, cüzdanlar arasında dolar benzeri bir bakiye gönderilebilir. Bazı uygulamalar ve yapay zekâ ajanları zincir üstü ödemeyi de stablecoin ile yapar.

USDT ve USDC aynı şey değil

İkisi de 1 doları hedefler, ama arkasındaki şirket ve rezerv anlatısı farklıdır.

USDT (Tether) kripto piyasasının en çok işlem gören stablecoinidir. Tether, token karşılığında nakit, hazine bonosu ve başka varlıklar tuttuğunu söyler. Ayrıntılar şirketin şeffaflık sayfasındadır; bu sayfa bir banka denetimiyle aynı şey değildir.

USDC (Circle) daha çok ABD düzenlemesine yakın duran bir ürün olarak anlatılır. Circle da rezervlerini kendi şeffaflık sayfasında yayımlar. İşlem hacminde USDT’den küçük kalabilir; bazı borsalarda ve ABD bağlantılı uygulamalarda daha yaygındır.

Hangisinin “daha güvenli” olduğu tek bir skor değildir. İkisi de bir şirketin sözüne ve rezervlerine dayanır. O söz bozulursa 1 dolarlık hedef tutmayabilir.

Nerede bozulur?

Rezerv riski. Şirket, her tokene karşılık kolayca satılabilir varlık tutamazsa, herkes aynı anda bozdurmak istediğinde fiyat 1 doların altına iner. Bu, 2022’de bazı küçük stablecoinlerde ve algoritmik tasarımda görüldü. Algoritmik stablecoin, rezerv yerine başka bir coinin fiyatına güvenen tasarımdır; o tasarım ayrıca risklidir.

Blok zinciri riski. USDT hem Ethereum’da hem Tron’da hem başka ağlarda vardır. Yanlış ağa gönderilen transfer geri gelmeyebilir. Göndermeden önce ağın (TRC-20, ERC-20, Solana) karşı tarafla aynı olduğundan emin olun.

Adres riski. Cüzdanınıza “resmi USDT” diye gelen her token, Tether’in çıkardığı token olmayabilir. Aynı isimli sahte sözleşmeler vardır. Borsadan çekiyorsanız borsanın gösterdiği ağı kullanın; tanımadığınız bir sözleşmeye güvenmeyin.

Yasal risk. Bir ülkede serbest olan stablecoin, başka bir ülkede ödeme aracı olarak kabul edilmeyebilir. Türkiye’de kripto varlık hizmetleri ayrıca düzenlenir. Bu yazı o kuralların özeti değildir.

Pratik kural

Günlük alım-satımda USDT veya USDC kullanmak, değeri oynayan bir altcoini cüzdanda “nakit” sanmaktan daha sade bir tercihtir. Yine de büyük bakiyeyi tek bir stablecoinde, tek bir borsada ve anlamadığınız bir ağda tutmamak gerekir. Borsada duran bakiye, borsanın riskidir. Kendi cüzdanınızdaki bakiye, anahtarınızın ve doğru sözleşmenin riskidir.

Terimin kısa tanımı sözlükteki stablecoin maddesinde. Kullandığımız borsa bağlantıları borsalar sayfasında; bunlar referans linkidir.